Thanh điệu lục bát Kiều

Một cặp lục bát Kiều có thể được thể hiện qua thứ tự các dấu thanh: sắc, huyền, nặng, hỏi, ngã và không dấu tức thanh bằng kí hiệu là „không“ được sử dụng trong cặp lục bát ấy.

Thí dụ, thanh của cặp lục bát đầu tiên của Truyện Kiều

Trăm năm trong cõi người ta

Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau

có thể được ghi như sau:

Không không, không ngã, huyền không

Ngã huyền, ngã nặng, sắc huyền, sắc không

Để những dòng thanh trên của cặp lục bát có thanh điệu như một nhạc cụ bất kì có thể thể hiện, ta có thể viết:

Tinh tinh, tinh tĩnh, tình tinh

Tĩnh tình, tĩnh tịnh, tính tình, tính tinh.

Ta gọi đây là THANH ĐIỆU của cặp lục bát đầu tiên của Truyện Kiều. Cứ như vậy ta có thể viết ra thanh điệu của tất cả 1627 cặp lục bát trong Truyện Kiều.

Điều KÌ DIỆU ĐẾN KINH NGẠC là thanh điệu của tất cả 1627 cặp lục bát Kiều đều khác nhau, không hề có hai cặp nào có thanh điệu trùng nhau. Cũng có nghĩa là thanh điệu lục bát trong Truyện Kiều phong phú và đa dạng đến mức tuyệt đối. Và như vậy nếu một nhạc công với cây đàn tấu lên thanh điệu của một cặp lục bát Kiều bất kì thì người tinh tế và thuộc lòng Truyện Kiều đã có thể nhận ra được cặp lục bát Kiều đó.

Thí dụ,

Tình tinh, tính tính, tinh tinh

Tĩnh tinh, tính tính, tinh tình, tinh tinh

thì đây chính xác là cặp lục bát Kiều duy nhất sau:

Lần thâu gió mát trăng thanh

Bỗng đâu có khách biên đình sang chơi.

Vậy, bạn đọc hãy thử xem có ai biết thanh điệu sau đây ứng với câu Kiều duy nhất nào không:

Tình tinh, tính tịnh, tinh tình

Tinh tinh, tĩnh tịnh, tịnh tình, tính tinh ?

Nguyễn Huy Việt